top of page
Search
  • Writer's pictureBenno Stäheli

L'inclusiun per propi cumenza cun la giustia



Diversity & inclusion (D&I) insista dapi intgins onns en las interpresas ed ha gia purtà avantatgs a bleras persunas. La quota da dunnas en posiziuns da cader s'augmenta plaun a plaun, persunas cun ina derivanza da migraziun vegnan suspendidas pli e pli e l'integraziun da persunas LGBTQ+ a la plazza da lavur è progredida. I vegn er ponderà dapli d' integrar persunas cun impediments en il martgà da lavur. Intginas interpresas èn schizunt sin buna via en la realisaziun.

 

Ma sch'ins discurra "be" da D&I, lura va a perder ina cumponenta decisiva. Numnadamain la gistadad u apunta "equity". Cun ella cumenza tut e sche nus cuntinuain lura in pass e discurrin da "DE&I", lura ans vegn spert conscient che la giustia metta en connex cun l'inclusiun automaticamain en il center dumondas moralas ed eticas che blers na sa tschentan a l'entschatta eventualmain insumma betg.

 

Umans cun impediments han il dretg d'inclusiun. Quai è fixà en differentas leschas ed en cunvegnas internaziunalas e naziunalas sco la Convenziun da l'ONU per ils dretgs da persunas cun impediments (ONU-CFR), la Constituziun federala svizra u la Lescha davart l'egualitad da persunas cun impediments (Lego). Ins pudess pia crair che tut saja bun. Ma i n'è displaschaivlamain betg.

 

Nus discurrin da quels dretgs, ma els na vivan betg. Umans che han basegn da sustegn cumbattan dapi decennis mintga di per dretgs fundamentals renconuschids e na vegnan tuttina strusch udids. Quai sa mida speranza il 2024 perquai ch'il tema integraziun vegn purtà da bleras organisaziuns activamain en la politica ed en la publicitad. Sche nus prendain dentant dapli mo enconuschientscha da quest dretg d'inclusiun, na vegn strusch a sa muventar insatge.

 

I dovra plitost il senn da giustia da nus tuts. Nus stuain en emprima lingia render conscients che persunas pertutgadas en noss pajais capitan mintga di malgistadad e blers da nus guardan simplamain davent. Ins guarda davent, perquai ch'ins n'ha nagina relaziun persunala cun persunas cun impediments. Forsa n'enconusch'ins nagin ch'è pertutgà e vesa quels umans mo da lontan. In mund nunenconuschent che na pertutga betg blers persunalmain e chaschuna savens schizunt malaveglia. E persunas cun impediments n'han nagina lobby ed èn strusch represchentadas en la politica, perquai na vegnan ellas betg udidas.

 

Pertge na mettain nus betg simplamain la giustia en il center e ponderain tge impurtanza enorma che giustia ha en nossa istorgia, la cultura ed en noss pajais? Senza la giustia na fiss ina convivenza en la furma odierna betg pussaivla. Nossa prosperitad na fiss betg il medem, la Svizra betg quai ch'ella è oz.

 

Po dar che nus na laschain betg dar la medema giustia ad ina gruppa d'umans be perquai ch'els èn pertutgads d'in impediment? Na. E sche nus vulain laschar valair giustia sa tracti directamain da pussibilitar a quests umans l'access senza barrieras a la societad ed a la lavur. Uschia han ins automaticamain lieu l'inclusiun. La consequenza da quai è la diversitad. E da l'autra vart daventa nossa societad pli multifara e toleranta e l'economia profitescha cumprovadamain da las abilitads da persunas cun impediments.

 

La gistadad vivida, pia l'"E" da DE&I, è ord nossa vista ina premissa fundamentala decisiva per metter en moviment l'inclusiun. Pli blers umans ch'èn pronts da laschar reger la giustia e pli spert che nossa societad sa sviluppa vinavant e meglier ch'er umans cun impediments pon profitar da quella. Mintgin po prestar ina contribuziun preziusa per nus tuts tenor sias pussaivladads. Saja quai a la plazza da lavur, en la politica u en il sectur privat. Nus stuain simplamain permetter quai cun raschun.

 

0 comments

コメント


bottom of page