top of page
Search
  • Writer's pictureBenno Stäheli

Helvetia n'è betg ina scolara exemplarica d'inclusiun



Gia il mars 2022, pia avant dus onns, è la Svizra vegnida interrogada d'in comité da l'ONU davart ses resultats en connex cun la realisaziun da la CFR da l'ONU. La delegaziun da la Svizra era bain preparada, ins aveva schizunt l'impressiun ch'ella saja "bunamain preparada memia bain", sco ch'igl è da leger divers protocols.

 

Igl è apparentamain naschida l'impressiun ch'ins n'haja betg ina resposta concreta sin bleras dumondas specificas, mabain divergeschia da decleraziuns generalas. Sche nus ans mossain ils ultims 10 ons daspö la suttascripziun da la CBR, as poja chapir cha'ls rapreschantants da la Helvetia nun han pudü sa preschantar sco scolars da muster, ma chi han plütost stuvü as far tras l'interrogaziun. Ils ultims mais avain nus fatg diversas experientschas sumegliantas, cur ch'i gieva per il stadi da l'inclusiun. Tut ils partenaris da discurs èn da l'avis ch'ils umans che basegnan sustegn possian sa participar e che la Svizra stoppia daventar ina societad inclusiva. Scha's tratta però da masüras concretas da la realisaziun, lura vegnan pro bleras respostas fich divergentas e motivs chi nu's fa fich suvent, perche cha quai nun es uschè simpel. Savens eir cun la remartga banala cha quai cuostia.

 

Il mars 2022 è vegnida averta l'enquista davart la Svizra da Rosemary Kayess, reportra dals pajais per la Svizra e commembra da la giunta da la CRPD sco suonda: "La Svizra dispona d'ina natira miraculusa e d'ina ritgezza da resursas. La plazza 3 en l'index da svilup da las Naziuns unidas è ina renconuschientscha da questa ritgezza. En il center da noss dialog (cun la delegaziun) stat la dumonda, sche persunas cun impediments en Svizra pon sa participar a quest aut standard da svilup e giudair tut ils dretgs umans e las libertads fundamentalas cun ils auters". La resposta è deplorablamain "na". Era 10 onns suenter la ratificaziun da la CBR.

 

Nus na vulain gnanc entrar sin ils blers motivs pussaivels, pertge che quai è uschia il 2024. Nus constatain simplamain: i na dastga betg esser uschia. Sco pajais bainstant duess el ans occupar enormamain sco societad, perquai che nus essan uschè lunsch davos l'urari en la realisaziun da la CBR da l'ONU e numerus pajais che na possedan betg ils meds e las pussaivladads sco quai che nus avain qua, ans èn lunsch ordavant. Impurtants pensums n'èn para betg vegnids fatgs e stuessan ussa vegnir prendids suenter.

 

Nus ans occupain bler dapli, co che nus pudain purtar directamain enavant cun nossas atgnas pussaivladads l'integraziun en Svizra, e quai a moda svelta, nunbirocratica e cun cleras finamiras. Perquai ch'i vegn savens anc adina discurrì memia bler e fatg memia pauc. Nus essan pli che persvadids ch'i gartegia, sche nus faschain ina punt tranter las numerusas organisaziuns socialas, ils represchentants da sasez e las instituziuns sco er las millis interpresas grondas e pitschnas en il pajais.

 

Ideas socialas innovativas sco integrar persistentamain umans cun impediments en l'emprim martgà da lavur, duain vegnir tratgas ord truclet, perquai che adina dapli interpresas sa participeschan activamain a l'integraziun e vulan era finanziar quai. Per quai ston las firmas dentant l'emprim pudair chattar ils dretgs projects. E precis quai pussibiltescha Conclood. Ün gudogn per tuot las varts, ma impustüt per ils numerus impedids chi spettan fingià bler massa lönch sün ün'inclusiun reala.

 

 

Foto dal portal da pressa da la ONU

0 comments

Commentaires


bottom of page